www.poetrymag.info

 

 

   میراندای زیبا و خانه ای بر بلندای ماهور

 جواد اسدیان

 

 

   آن دیگرترین گفت:«واقعیت، هیچ قصه ای روایت نمی کند.»

            

 این بار نوبت مکزیکی ها بود که حمله کنند. آنان، لباس هایی گشاد و پر از رنگ های روشن بر تن داشتند و بر کلاه هایشان پرهای بزرگ عقاب نشانده بودند. از توی دو کاریزی یورش آورده بودند که از بلندی های دو رشته کوهِ روبروی هم کنده بودند به سوی دره ای که حالا خیابان اصلی شهر است.

پس ار اینکه آخرین مکزیکی ها از دهانه های کاریزها به بیرون تاختند، سیل آب روان شد. همه جا را آب گرفت.

من با میراندای زیبا بر سکویی از صخره ایستاده بودم. در تیررسِ سواران بودیم و سرگردان. لابلای بوته های خیسِ سرخس پنهان شدیم.

میراندا گفت: " نترس! "

من، می لرزیدم.

گفتم: " میراندا! من از سرمای این آب می ترسم. "

میراندای زیبا دست های سردم را در دست هایش گرفته بود و تـوی چـشم هـایـم نـگاه می کـرد و می خندید.

میراندا می دانست به چه چیزی باور نداشته باشد.

به من گفت: " مکزیکی ها، خوار شدهء آزادی هستند و برای پیروزی تاخت و تاز می کنند. ما، برای سقوط شتاب داریم. "

گفتم: " میراندا من می ترسم! همهء مرده ها در من زنده اند. "

جنگجویان، تا دور، رفته بودند؛ اما در میدان ذهن من هنــوز دارند می چــرخند. هر سواری که بر خــاک می افتد، مرده ای در من زنده می شود. خطاب به میراندا، ادامه می دهم: " تو می دانی، من گنجایش اینهمه خاطره و کابوس را ندارم! هیچ سرنوشتی به پایان خود نمی رسد. انسان نـاتـمام، انـگار کــه همیشـه در میــان نیستی ست که بــوده ست! "

 آب توی دره، سیل آسا روان است؛ مثل رودخانهء خروشانِ " وَرزاُب " در دوشنبه.

هر بار که جنگ بود و سیل می آمد، خانه ام را به ماهور بالاتری بر کمرگاه های کوه، منتقل می کردم. گِل و لای، اینجا و اکنون، تمام کوهراهه را پوشانده است. به سختی می توانیم قدم ها را میزان کنیم. رد سم اسبان، همه جا را پر از چاله کرده است.

خیابان را آب برده است. از مسیل لای گرفته، به زحمـت بـالا می رویـم. میـراندا، جــلوی مــن تــلاش

می کند. او، در منظر من، خلاصهء تمام جهان شده است. روی ماهورها برف نشسته است. قلهء کوه، مثل عروسی ست که جامه ای از حریر سفید پوشیده است. می پرسم: " چرا خیابان را در ته دره کشیده اند ؟ "

میراندای زیبا که اندام غزلوارش به جلو قوسیده است، صورت موزونش را به سوی من برمی گرداند و با صدایی که در هـوا بـخار می شود، مـی گویـد: " می خواستند مکزیکی ها را در خیابان به آبِ کاریز ببندند. "

اما، این بار، آنها خود از اعمــاق کاریــزها آمــدند. مــن می فهمیدم و کم کم درمی یافتم که در بطن هر ابتکارِ خردمندانه ای ، جهلی ناخواسته نیز نطفه می بندد.

هیچکس در آمد و شد نیست.

کلاغی، بر برف ها نشسته و در گرمای خودش، کز کرده است. وقتی کلاغ های کز کرده را می بینم، ســرمــای برف، طبعِ خاطره می یابد و اگر جنگ نباشد، موسیقیِ دلپذیر زمین را می شود از درونی ترین لایه های آن، شنید؛ مثل امواج نوری که در دنیای زمهریی کارمِنِ عاشق، برای همیشه زبانه می کشند. من این خاطره را در روزی برفی، پیش از آن که اتفاق، همه چیز را در آتش خـود دود و خاکستر کند، دیده ام.

می گویم: " میراندا تو چرا اینقدر جوانی ؟ "

می گوید: " من همیشه جوان بوده ام. "

میـراندا لحنِ صـدایش را خوشتر می کند و ادامه می دهد: " حالا داریم می رسیم! "

خــطابـی در زمــانِ پُر شتــابِ ذهـن، سکــوتــم را به اضطراب تبدیل می کند: " میراندا! با این دره های ژرف، هرگز نمی رسیم! هرگز نخواهیم رسید! جاده ای برای رسیدن نیست! پایی در این لجن،  برای رفتن نیست! در هر قدم مانعی ست که از بلاهت و تحمیق سیراب می شود و آنــگاه کــه از سر اشتیـاق، بر بالاترین ماهور ایستاده ای، آنقدر تنهـایـی کـه می دانی، این، همـان نرسیدن است که اوج تنهایی ست. بـا ایـن خـیابـان هـا و با این دره ها، هرگز امکان رسیدن نیست! میراندا! ما، مرثیه هایی از بهشتی گمشده هستیم! "

میراندای زیبا، گلوله ای کوچک از برف ساخت و به سوی کلاغ، پرتاب کرد. کلاغ، تنها به شوری که در میرانداست، نگاهی کرد و باز در گرمای مطبوع خود فرو رفت. میراندا با صدایی که در برودت هوا دیده می شود، بلند می گوید: " این است بزرگترین پیشامد، در روزی برفی. " بـه کنـدی در بـورانی کـه برخـاسته است، پیش می رویم. مسیل از سُمکوب اسبان به لای و لوش آغشته ست و در زمان و زمینی که از بارشِ برف سفید شده است به سیاهی می زند.

میراندا، صورت مهتابی رنـگش را برمی گردانـد و می گوید: " حالا داریم می رسیم! "

ناگـاه در می یـابـم که من هیچگاه، هیچ پیکر و پیکره ای را با این توازن و هماهنگی ندیده ام! خروش سیل را از پایین دره می شنوم، با این وجود، اما می پرسم: " میراندا چرا من سال های عمر تو را ندیده ام ؟ " میراندای زیبا با دانشی که صدایش را متین می کند، می گوید: " من همیشه جوان بوده ام. " در ادامه، آنگونه که در ریزش تند برف، تبسمش فـهمـیده شود، به مـوهایم اشاره می کند و نرم می گوید: " پیـری، از مرد بودن است. "

دستم را به دست می گیرد و مــرا هـمــچون بازیـچه ای شیرین، به دنبال می کشد.            می گویم: " خانهء من بر بالاترین ماهور این کفته هاست و در این هوا، قهـوهء داغی کـه مـن آمـاده می کنم، بی همتاست! "

- " همینجاست. "

میراندا از شیب کوتاهِ سمت راست بالا می رود. از پایین که نگاهش می کنم، همتراز آسمان شده است. در پردهء شیری آسمان و برف و زمان، لبخندی می زند و من، تند و چابـک به سـویـش می شتابم. کمی دورتر، خانهء یک طبقه ای که مثل اسپانیا سفید است، بنا شده است. پرده کرکرهء سیاهی از پنجره آویزان است. میراندای زیبا، با انـگشت سبابـه، خـالِ بـالای ابـرویـش را نشـان مـی دهــد و بـا لـکـنتِ شوخـی کــه بـر زبـانـش می اندازد، می گوید: " مثل خالِ بالای چشم من است، بر این پنجره، این پرده! "

دری را کـه کـنار پنـجــره تـعبیــه شده است، باز می کند. میراندا، در حالی که پشتش به دیوار است و به نظر می آید که برای تکاندن موهایش خم شده است، از من می خواهد که وارد شوم. پیش از اینکه پایم را به اتاق بگذارم، جیغ بلند مادر میرانـدا را می شنوم؛ با خـنـدهء شیـرینـی در چـهـره اش که از هر استقبالی، خوشایندتر است. میراندا می فهماندم که باید کفش های گل آلود را از پا درآورم.

با مادر میراندا به گرمی دست می دهم و با تبسمی بر صورت، سرم را کمی فرود می آورم. نگاه شگفتی آور میراندای زیبا را که نگران رفتار من است، با تمام هستی ام احساس می کنم. خواهر میراندا، با دو دستش، مــوهایش را به پشت سر می کشد و بی آنکه حرفی بزند، مرا مانند اتفاقی که از دیرباز در انتظارش بوده است، ورانداز می کند. مادر میراندا به مردی که در زیر پتو دراز کشیده است، اشاره می کند و آهسته می گوید: " این جنگجو، آنقدر کتاب خوانده است که همیشه به جای همه خواب می بیند. "

می گویم: " بزرگترین شکست هنگامی ست که دشمن، چنان خود را پخش و گسترانده است که دیگر، پاره ای از ما شده است. آنگاه، ماییم که دشمن ماییم و هر کس بازیگرِ ناشیِ نقشِ خویش می شود؛ بر صحنه ای که خود ساخته است. " میراندای زیبا، دهانش را می آورد بیخ گوشم و آرام می گـویــد: " آنهـا بـرای جنگ نیست که حمله کرده اند! " نفس های میراندا، جانم را انباشته از عطر زنانگی می کند.

مــادر میراندا، کنار جنــگجـویی که خوابیده ست تا خواب همه را ببیند، می نشیند و مــا از درِ انتهای سمت چپِ اتـاق، می رویم به اتاق میراندا. 

میرانــدای زیبــا، مـی نشینـد کنـارم و سـرش را می گذارد روی کشالهء ران من. شمــعدانِ نقرهء  عتیقه ای بر طاقچهء روبروی من گذاشته شده است و شمعی عقیق رنگ در آن می سوزد. پشت شمعدانی، تصـویـر خــواهـر میراندا در لـرزهء شـعلــه های شمـع، چشـم را بـه ناگزیـر، جذب می کند. با شگفتی و ذهنی سنگین در می یابم که این تصویر را، بیشتر از خود او که اینک در برابرم نشسته است، می شناسم. این چشم های درشت ایرانی را، هنگامی که سرشار از عشق بودند و به افق نگاه می کردند، به گناه دیدن و میل سوزان خواستن، از حدقه درآوردند و پیکر خونینش   را بر دار کردند و آنقدر در گذر باد و سرما و روز ماند تا باز بر سکوت، غبار فراموشی نشست. دست چپم را زیر صـورتش می گیـرم. دانهء رخشانِ اشـکی از مـروارید، فرو می افتــد. مرواریـد را بـه میرانـدای زیبـا، نشـان مـی دهم. میراندا سرش را روی زانویم می چرخاند و با چشمانی که واقعـیت را دیده اند، به من نگاه می کند و می گوید: " دوست نداشت با نفی خود، قدیس شود. روان او مانند آناهیت، در تنش بود. هرگز دعایی بر لب نیاورد! " میراندا، درِ جعبهء منبت کاری شده ای را که نزدیکش بود باز  می کند و پیش از آنکه حروف طلایی را از درون آن درآورَد، به خواب می رود. من، رویـدادِ آن روز بـرفی را از یـاد نـمی بـرم. بـه مـن می آموخت: "باید در سایهء سار شوق نشست و از اشتیاق تن به زندگانی، لذت برد. " و هنگامی که ما غرقه در عادت شیرین تن بودیم، و از میل زندگانی به عشق، سیراب می شدیم، مؤمنین آمدند، بردند و بر دارش کردند. موهای بافته اش را باز می کند و همانگونه که در قاب آرایش کرده است، مــوهــایش را در دو سـمت صورتش، رها می کند. اندوه و التهابم را با لبخندی می پوشانم و در دایره های حیرت سرگردان می مانم. از ناگزیری نیست که کولش می کنم و از کوهراههء پنهان در برف، به خانهء ماهور بالا رهسپار می شوم. تـوفان، دانه های ستاره ای برف را در تمام فضا می پراکند. کلاغی، بر برف نشسته و در خود کز کرده است؛ مثل خاطره های من، از دور سیاهی می زند. حسرت و شگفتی و سرما، راه ناهموار  را دشـوارتر می کند. ذهنم، پیشاپیش من تا دوردست می رود. کنار  خانهء بالای ماهور، معبدی از سنگ مرمر سفید بر آمده است. در ورودی را از پیکرهء میراندای زیبا تراشیده ام که از زنانگی خود شکفته است. چشمان هشیار خواهر میراندا که در شعلهء شمـع، تـا ژرفـای تـاریکی نـفـوذ می کـننـد، پرتو جمله ای را در اتاق می افکند که می باید بر طـاقِ در معبـد، کنـده شـود. با صدایی که تا ناکجاآبادهای جان من طنین می اندازد و سرشار از معرفتِ ناب است، می گوید: " تن، بهشت انسان است. " میـرانـدا نیـاز من را در می یابـد و وقتـی  هلالی از چشمانش را می گشاید، زمزمه می کند: " تا عاشق بود، نمی خوابید و می جنگید. یک روز که جنازهء تاراج شدهء زن را پشت در انداختند و خیره و بی آزرم در چشمهای سردار نگاه کردند و به ریش های حنا بسته شان دست کشیدند و وزوز کنان دعایی خواندند، سردار به بیداری پشت کرد و کم کم به خواب معتاد شد. در ابتدا، یک هفته، سپس بیشتر و بیشتر خوابید و اکنون، به جای همه خواب می بیند. "

پرسش، آشفته ام کرده است. می گویم: " پس مکزیکی ها ... " 

چشـمان درشت ایــرانـی اش را باز می کنــد و پیش از آنـکه حـروف بــه پرسشی تـبــدیـل شونــد، می گوید: " مـکزیـکی ها، تعبیر شیرین خواب های او هستند. " 

مـیـرانـدای زیبـا، سـرش را روی کشـالـهء رانِ مـن می چرخاند. چشمانش را مثل غنچه ای که شکوفایی را در خود پنهان کرده است، می بـنـدد و مـن تـا بـیـداری، خواب او را می بینم و لبالب از نشاط می شوم.